Αντιμετωπίζουμε την αριστεία οπως μια σύγχρονη Ελσινόρη;

flickr: © Padmanabhan Rflickr: © Padmanabhan R

Γιατί; Μια αρχέγονη και φιλοσοφική λέξη, που τις τελευταίες εβδομάδες μετουσιώνεται σε ερώτημα υπέρ ή κατά της αριστείας στην ελληνική εκπαίδευση. Εξ απαλών ονύχων, μάθαμε πως η αριστεία είναι κάτι το ευγενές. Δείγμα προόδου και απαραίτητο χαρακτηριστικό μιας δημιουργικής κοινωνίας και όχι κάποιας που προσπαθεί να στήσει ή να ρίξει πινακίδες στην ανάγκη της να πιαστεί από κάπου. Ψήγματα αριστε- ρού «ρομαντισμού», που εμφανίζονται ως χαρακτηριστικό της νέας πολίτικης ηγεσίας, δημιουργούν μια δυναμική εξοβελισμού της από την ελληνική εκπαίδευση. Θα πρέπει όμως;

Είναι αλήθεια πως τις τελευταίες εβδομάδες η αναπτυσσομένη ρητορική της νέας πολίτικης ηγεσίας του ΥΠΕΠΘ δε δίστασε να την χαρακτηρίσει ως μια στρεβλή φιλοδοξία. Μια φιλοδοξία που, ως ένα χαρακτηριστικό μιας άρχουσας τάξης, οδηγεί στην καταστρατήγηση της έννοιας της ισότητας. Δια βήματος του κοινοβουλίου, ο αξιότιμος πανεπιστημιακός Αριστείδης Μπαλτάς ισχυρίστηκε με θερμή και σθένος πως η αριστεία ενός μαθητή μπορεί να αυτομάτως μετατραπεί σε «ρετσινιά». Αυτό, υπό την έννοια της συνεχούς ανάγκης επιβεβαίωσης της. Μήπως όμως είμαστε λίγο σαν την Ελσινόρη του Σαίξπηρ· Μήπως βλέπουμε φαντάσματα;

Ενδεχομένως και να είμαστε σαν την ηρωίδα του Βρετανού θεατρικού συγγραφέα. Ειδικότερα, αν στην εξίσωση αριστείας και ισότητας αποφύγουμε να μιλήσουμε για τον παράγοντα αξιοκρατία. Πράγμα που, υπό οποιαδήποτε έννοια, θα ήταν σφάλμα. ́Ενας παράγοντας που ολοένα και περισσότερο παρουσιάζεται αναγκαίος για το κοινωνικό γίγνεσθαι της χώρας μας σήμερα.

Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε πως η αριστεία είναι μια απαραίτητη αρετή των μελών μιας κοινωνίας η όποια «δημιουργεί». Αυτό γιατί πολύ απλά δίνει την ευκαιρία σε ανθρώπους να οραματίζονται, να πρωτοπορούν και να μας οδηγούν στην πρόοδο και την καινοτομία. Δεδομένου ότι συμπυκνώνει μέσα της με κάθε τρόπο και μέσο την αξιοκρατία βάζοντας στο περιθώριο τον νεποτισμό και την μεροληψία. Αντιπροσωπεύει την ιδία την εξέλιξη, έννοια καθοριστικής σημασίας σήμερα για τη χωρά μας, μιας και καλούμαστε να ξεχάσουμε μια πλειάδα λαθών του κοντινού ή μακρινού παρελθόντος. Αποτελεί και κληροδότημα άλλωστε των αρχαίων μας προγονών, όντας μια λέξη της κλασικής αρχαιότητας, προερχόμενη από το «αριστεύω», ένα ομηρικό ρήμα της Ιλιάδας (ἁιέν αριστεύειν και υπείροχον έμμεναι άλλων, Ζ208-209).

Σχεδόν βεβαία, που λέμε και στην θεωρία πιθανοτήτων, μια τάση εξισωτισμού με- τριότητας και αριστείας, στο όνομα της ισότητας, κάθε άλλο παρά προάγει την ελληνική εκπαίδευση. Κι ακόμα περισσότερο την κατά κεφαλήν πνευματική καλλιέργεια της κοι- νωνίας μας, αν αναλογιστεί κάνεις πως χώρες, που έχουν δείκτη υψηλό κατά κεφαλήν πνευματικής καλλιέργειας, έχουν από πίσω τους σπουδαία σχολεία. Πράγμα που εν έτει 2015 έχουμε ανάγκη περισσότερο από ποτέ.
́Ερρωσθε