Ένας Ρωμαίος χαλάει την πιάτσα…

ρωμαίος2
ρωμαίος2

Lucius Quinctius Cincinnatus, 519 – 430 π.Χ. Ρωμαίος πολιτικός και συγκλητικός, ανήκε σε εύπορη οικογένεια πατρικίων, σφοδρός ενάντιος των πληβείων, ενώ διετέλεσε μια φορά Ύπατος (460 π.Χ.) και δυο φορές Δικτάτορας της Ρώμης (458 π.Χ. και 439 π.Χ.).

Ένα σύντομο βιογραφικό που θα μας προϊδέαζε για μια προσωπικότητα, εφοδιασμένη με τα υψηλά ιδανικά της ανωτερότητας και του αυταρχισμού, της ιδιοτέλειας και του ελιτισμού. Όλα τα παραπάνω σε συνδυασμό με το προτέρημα της έλλειψης ηθικής, μπρος στον βωμό της εξουσίας, αν αναλογιστούμε την κραταιά Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και τις σφαίρες πολιτικής επιρροής, μας σκιαγραφούν τον ιδανικό υποψήφιο για την μόνιμη και ιδιοτελή κατάληψη της ανώτατης κρατικής εξουσίας. Γιατί όμως μια φαινομενικά τόσο διαπλεκόμενη προσωπικότητα, επέλεξε να απαρνηθεί τους θελκτικούς καρπούς της μοναρχίας και αποφάσισε να χαλάσει την πιάτσα σε όλους τους αιμοδιψείς λάτρεις της απόλυτης εξουσίας;

Αν και πολιτικά, ο Λούσιος Κουίντος Κιγκινάτος ανήκε στις τάξεις των αριστοκρατικών και αντιτάχθηκε στην αύξηση των δικαιωμάτων των πληβείων, επί δικής του Υπατίας (το 460 π.Χ.) αναμορφώθηκαν οι νόμοι προς όφελος των απλών πολιτών και χωρικών, γνωστών και ως proletarii.

Γιατί όμως μια φαινομενικά τόσο διαπλεκόμενη προσωπικότητα, επέλεξε να απαρνηθεί τους θελκτικούς καρπούς της μοναρχίας και αποφάσισε να χαλάσει την πιάτσα;

Παρά τις συνεχιζόμενες πολιτικές αλλαγές, ο γιος του Caeso Quintius (Καίσωνας Κουίντος), σφοδρός υπέρμαχος των δικαιωμάτων της αριστοκρατίας, εξώθησε αρκετές φορές στα άκρα τις συνεδριάσεις της Συγκλήτου, προπυλακίζοντας και πολλές φορές πετώντας έξω από την ίδια την Σύγκλητο τους εκπροσώπους των πληβείων. Αυτό οδήγησε στο να ασκηθούν κατηγορίες για απήθια κατά του νεαρού Καίσωνα και να λιποτακτήσει προς μια εχθρική στους Ρωμαίους φυλή, τους Ετρούσκους. Η Ρωμαϊκή Σύγκλητος επέβαλε βαρύτατα πρόστιμα στον Κιγκινάτο και χρειάστηκε να πουλήσει το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του για να τα ξεπληρώσει.

Λόγω των παραπάνω και κυρίως λόγω των συνεχιζόμενων πολιτικών αλλαγών υπέρ των πλειβείων, το αριστοκρατικό όνομα του Κιγκινάτου χάνει την αίγλη του και παρά τα ύπατα αξιώματα, ο ίδιος αποσύρεται πικραμένος, σε ένα μικρό κτήμα που του έχει απομείνει, ασχολούμενος κυρίως με αγροτικές εργασίες.

Δύο χρόνια μετά, το 458 π.Χ. έρχεται η πανωλεθρία των ρωμαϊκών λεγεώνων στους Άλβανους λόφους, η Σύγκλητος διακατέχεται από πανικό και με ομόφωνη απόφαση εξουσιοδοτεί τον ύπατο Οράτιο Πούλβιλο, να ορίσει δικτάτορα, ο οποίος θα εξαλείψει τον διαφαινόμενο εξωτερικό κίνδυνο. Ο Κιγκινάτος αποτελεί την ιδανικότερη κατά κοινή ομολογία λύση, και ορίζεται ανώτατος άρχων τόσο της πολιτειακής, όσο και της στρατιωτικής ηγεσίας, με εξάμηνη θητεία. Στις επόμενες μέρες που ακολουθούν, συγκεντρώνει στρατό και εφόδια με σκοπό να αντιμετωπίσει τις στρατιές των Αικούων. Ηγούμενος του πεζικού και όχι του ιππικού, όπως συνηθιζόταν για τους Ρωμαίους αριστοκράτες, καταφέρνει μια μεγαλειώδη νίκη, δεκαέξι μέρες ακριβώς μετά την αναγόρευση του σαν δικτάτορας. Προς τιμήν του και προς μεγάλη έκπληξη της ρωμαϊκής αριστοκρατίας, παραδίδει την εξουσία άμεσα πίσω στην Σύγκλητο, ενώ αρνείται κατηγορηματικά να διευθετήσει το θέμα του γιου του, ο οποίος παραμένει στην εξορία. Παρά την εξάμηνη θητεία και την ευρεία λαϊκή αποδοχή που φέρνει η νίκη του, ο ίδιος επιλέγει να αποσυρθεί στα φτωχά κτήματα του, πιστός στο κάλεσμα της πατρίδας, αλλά όχι της εξουσίας.

Πιστός στα ιδανικά του, θα παραδώσει για ακόμα μια φορά άμεσα την εξουσία, χωρίς ίχνος υστεροβουλίας.

Σχεδόν δεκαεννιά χρόνια μετά, το 439 π.Χ. η αυτοκρατορία θα χρειαστεί για ακόμα μια φορά τις υπηρεσίες του, όχι για κάποιον εξωτερικό εχθρό, αλλά για έναν εσωτερικό, εχθρό του ίδιου του δημοκρατικού πολιτεύματος. Ο συγκλητικός Spurius Maelius (Σπούριος Μαίλιος) θα αποπειραθεί να καταλάβει την απόλυτη εξουσία και να αναγορεύσει εαυτόν βασιλιά, αλλά ο Κιγκινάτος, ο οποίος για δεύτερη φορά αναλαμβάνει δικτάτορας, θα τον σύρει σε δίκη. Πιστός στα ιδανικά του, θα παραδώσει για ακόμα μια φορά άμεσα την εξουσία, χωρίς ίχνος υστεροβουλίας.

Ο Κιγκινάτος αποτέλεσε το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του “Romanitas” , του ρωμαϊκού κώδικα τιμής, όπως τον αποκαλούσαν. Πρότυπο Ρωμαίου πολίτη που συγκέντρωνε στην προσωπικότητά του τις αρχές του πατριωτισμού, της ολιγάρκειας και της εντιμότητας. Τρεις πόλεις στον κόσμο φέρουν τιμητικά το όνομα του, η πόλη Cincinnato στη Lazio της Ιταλίας, η πόλη Cincinnatus στην Νέα Υόρκη και η πόλη Cincinnati στην πολιτεία του Ohio.

Είναι οι Κιγκινάτοι, που διαχρονικά αποτέλεσαν το δομικό υλικό από το οποίο φτιάχνονται οι μεγάλες αυτοκρατορίες. Είναι οι Κιγκινάτοι, που στέκονται στο ύψος των περιστάσεων στις κρίσιμες καταστάσεις. Και ας ζημιώνονται προσωπικά. Και ας χαλάνε την πιάτσα των “φαύλων” και των “περιττών”…