Έρευνα: Μια επένδυση στο μέλλον

research-lab
εργαστηριακή έρευναεργαστηριακή έρευνα

Παρακολουθώντας τις εξελίξεις τα τελευταία χρόνια στην ελληνική οικονομία αναρωτιέμαι, όπως όλοι μας, πώς άραγε θα καταφέρουμε να ξεφύγουμε από τη δύσκολη οικονομική συγκυρία που βιώνουμε, έτσι ώστε να έρθει η πολυπόθητη ανάκαμψη;  Η λογική λέει ότι πρέπει να στηριχθούμε στις δυνάμεις μας, τι ακριβώς σημαίνει, όμως, αυτό; Ο νους αμέσως οδηγείται στον υπέροχο ήλιο μας, τον οποίο οι βόρειοι (και όχι μόνο) Ευρωπαίοι είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν πολλά για να απολαύσουν καθώς και τα υπέροχα ελληνικά εδέσματα, τα οποία λείπουν από τα ράφια των ξένων πολυκαταστημάτων ή τις περισσότερες φορές υποκαθίστανται από προϊόντα γειτονικών μεσογειακών χωρών. Είναι, όμως, αυτά τα μόνα που μπορεί να προσφέρει αυτή η χώρα;

Πριν την έναρξη της κρίσης κάθε οικογένεια ήταν διατεθειμένη να θυσιάσει είδη πρώτης ανάγκης, διακοπές και πολλά άλλα στο βωμό της εκπαίδευσης των παιδιών της (και λέω πριν… γιατί τώρα η δυνατότητα αυτή φαντάζει πολυτέλεια).  Η επένδυση,όμως, αυτή έχει πλέον αρχίσει να αποδίδει καρπούς τους οποίους, λες και μας περισσεύουν, τους αφήνουμε να σκορπίζουν ανά την υφήλιο. Αναφέρομαι φυσικά στο ‘’brain drain’’. Εκατοντάδες νέοι στελεχώνουν πανεπιστήμια του εξωτερικού και μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, συμβάλλοντας στην επίτευξη οικονομικού κέρδους που θα φάνταζε σωτήριο, αν πραγματοποιείτο αυτή τη στιγμή στη χώρα μας.

Έχοντας τη δυνατότητα να παρατηρώ τους τελευταίους μήνες πώς λειτουργούν τα υγιή οικονομικά σκανδιναβικά κράτη, διακρίνω ότι η ανάπτυξή τους πηγάζει σε μεγάλο βαθμό από την έρευνα και την καινοτομία. Η οποία, όμως, δε μένει στα χαρτιά αλλά διαθέτει όλα όσα χρειάζεσαι για να τεθεί άμεσα στην υπηρεσία του πολίτη. Υπάρχει, όμως, η απαιτούμενη παραγωγή τεχνογνωσίας ‘’made in Greece’’ αυτή τη στιγμή στη χώρα μας;

Ο,τιδήποτε γρήγορο και ευκαιριακό οδηγεί αναπόφευκτα στο άνοιγμα και σύντομα στο κλείσιμο των χιλιάδων ‘’start-up’’ επιχειρήσεων, καταδικάζοντάς τις, κατά τα άλλα πολλά υποσχόμενες ιδέες, σε σίγουρη αποτυχία

Όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω, γίνονται αξιόλογες προσπάθειες, τηρουμένων των αναλογιών, στο πεδίο της έρευνας, οι οποίες, όμως, παραμένουν μεμονωμένες. Γι’ αυτό λοιπόν, χρειαζόμαστε ένα οργανωμένο σχέδιο με συγκεκριμένη κατεύθυνση και στόχους. Για να υλοποιηθεί, όμως, ένα τέτοιο σχέδιο χρειάζεται άμεση συνεργασία, σε πλαίσιο δεκαετίας, από πολλούς φορείς (κράτος, πανεπιστήμια, εταιρίες, venture capitals κλπ.), διότι η έρευνα είναι μια κουλτούρα, η οποία καλλιεργείταικαι με μικρά αλλά στέρεα βήματα και προσδίδει σε βάθος χρόνου τους καρπούς της. Ο,τιδήποτε άλλο γρήγορο και ευκαιριακό οδηγεί αναπόφευκτα στο άνοιγμα και σύντομα στο κλείσιμο των χιλιάδων ‘’start-up’’ επιχειρήσεων, καταδικάζοντάς τις, κατά τα άλλα πολλά υποσχόμενες ιδέες, σε σίγουρη αποτυχία. Και χωρίς φυσικά να προσδίδει στη χώρα τα οφέλη που της αναλογούν.

Επομένως, άρτια καταρτισμένοι έλληνες επιστήμονες υπάρχουν. Αυτό, όμως, που χρειάζεται είναι η σύσταση συγκεκριμένων δομών που θα δημιουργήσουν τα κίνητρα στους νέους επιστήμονες να επιστρέψουν στην Ελλάδα ή να παραμείνουν σε αυτή, έτσι ώστε να παράγουν τεχνογνωσία, η οποία κατ’ επέκταση θα οδηγήσει στη δημιουργία νέων εταιριών, θέσεων εργασίας και πηγών χρηματοδότησης για περαιτέρω έρευνα, οι οποίες θα  χρηματοδοτούν πολλές μεταπτυχιακές εργασίες και διδακτορικές διατριβές στα ελληνικά πανεπιστήμια. Η σωστή στόχευση της χρηματοδότησης σε κέντρα αριστείας που έχουν αποδείξει την αξία τους σε βάθος χρόνου και έχουν συνεχώς να παράγουν φρέσκιες ιδέες, σε συνάρτηση με τα πολλά υποσχόμενα νέα ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης, θέλω να πιστεύω ότι θα συμβάλουν στη δημιουργία της ουτοπικής, όπως φαντάζει τώρα, ελληνικής valley, την οποία θα καμαρώνουμε όπως οι καλιφορνέζοι την ‘’sillicon valley’’ και οι σκανδιναβοί την ‘’medicon valley’’.