Ευρωπαϊκό όνειρο ήταν και πάει;

katz
katz

Πολλές αναλύσεις έχουν αρχίσει να γράφονται με αφορμή τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών της προηγούμενης Κυριακής. Άνοδος της ακροδεξιάς στη Ευρώπη, ο ευρωσκεπτικισμός κερδίζει έδαφος στην ένωση, χάνεται το ευρωπαϊκό όραμα κ.α Φυσικά για όλα αυτά, σύμφωνα με τους αναλυτές, μεγάλο μερίδιο ευθύνης έχει η οικονομική κρίση.

Τα διεθνοπολιτικά φαινόμενα είναι πολύπλοκα και επηρεάζονται από διάφορους παράγοντες, γι’ αυτό και η ερμηνεία τους θα πρέπει να τους λαμβάνει όλους υπόψιν και να γίνεται με την δέουσα ψυχραιμία. Το όραμα της ενωμένης Ευρώπης δεν χάθηκε με το αποτέλεσμα αυτών των εκλογών. Υπάρχουν διαφορετικοί δρόμοι που μπορεί να ακολουθήσει η ένωση ώστε να πραγματοποιηθεί αφού φυσικά δεχθεί κάποιες συστημικές αλήθειες οι οποίες θα παραμένουν σταθερές.

Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες διαφέρουν μεταξύ τους και η οργάνωσή τους σε έθνη κράτη δύσκολα θα μπορέσει να διασπαστεί ώστε να δημιουργηθεί μια ευρωπαϊκή ομοσπονδία. Τέτοιου είδους ενώσεις είναι πολύ δύσκολο να πραγματοποιηθούν συναινετικά και χωρίς τη χρήση βίας. Η ενωμένη Ευρώπη αυτή τη στιγμή δεν έχει όραμα και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην μπορεί να προσδιορίσει τη τωρινή της θέση αλλά και τον τελικό της προορισμό. Ποιός όμως δίνει το όραμα στην Ευρώπη; οι ευρωπαϊκές κοινωνίες; οι ηγέτες των κρατών; η ευρωπαϊκή επιτροπή;

Υπάρχουν συγκρουόμενα οράματα τα οποία πολλές φορές είναι αδύνατον να συμβιβαστούν

Καθένας από τους παραπάνω οραματίζεται την Ε.Ε με διαφορετικό τρόπο. Οι Γάλλοι πολίτες δεν μπορούν να πιστέψουν ότι οι επιχειρήσεις τους κλείνουν η μια μετά την άλλη ενώ η Γερμανία συνεχίζει να έχει σταθερό ρυθμό ανάπτυξης. Οι Βρετανοί αδυνατούν να πιστέψουν ότι για να ασκήσουν οικονομική πολιτική στη χώρα τους θα πρέπει να ζητήσουν “άδεια” από τις Βρυξέλλες ενώ τέλος η Γερμανίδα Καγκελάριος έχοντας ύφος γυναίκας που χωρίζει από το τηλέφωνο λέει πως είναι λυπηρά τα αποτελέσματα στη Γαλλία αλλά πρέπει να συνεχίσουμε σε αυτό το δρόμο.

Με λίγα λόγια υπάρχουν συγκρουόμενα οράματα τα οποία πολλές φορές είναι αδύνατον να συμβιβαστούν. Οι πολίτες των κρατών μελών της Ε.Ε γνωρίζουν πως είναι πολύ λίγα αυτά που μπορούν να κάνουν για να επηρεάσουν τις Βρυξέλλες και ένα από αυτά είναι η εθνικιστική ψήφος. Δεν θα πρέπει όμως σε καμία περίπτωση να παρακάμψουμε το γεγονός ότι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και ιδιαίτερα σκανδιναβικές το εθνικιστικό στοιχείο ήταν και συνεχίζει να είναι έντονο. Ας το ξανασκεφτούμε την επόμενη φορά που θα μας τις προβάλει κάποιος ως παράδειγμα.

Ζούμε μια περίοδο έντονων αλλαγών η οποία ήδη έχει ξεκινήσει. Πολλοί λένε πως η ιστορία επαναλαμβάνεται και πως τα σημερινά γεγονότα θυμίζουν την Ευρώπη της περιόδου του μεσοπολέμου. Μπορώ με σιγουριά να πω πως αυτό που επαναλαμβάνεται στη διεθνή πολιτική είναι απλά η συμπεριφορά των κρατών. Ο ανταγωνισμός και ο φόβος είναι αυτά που διαπερνούν τη ζωή των κρατών στο διεθνές σύστημα και κατά συνέπεια η ιστορία επαναλαμβάνεται.

Αντί λοιπόν να προσπαθούμε να αλλάξουμε με μανία αυτό που συμβαίνει δεν είναι καλύτερο να προσαρμοστούμε; Στην προσεχή σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες οι αρχηγοί των κρατών μελών θα επιχειρήσουν ριζική αλλαγή κατεύθυνσης των Ευρωπαϊκών πολιτικών. Αλλαγή κατεύθυνσης όμως δεν μπορεί να υπάρξει αν πρώτα δεν γνωρίζεις που βρίσκεσαι αυτή τη στιγμή.