Οι αναφορές στο ρόλο του Γιούρογκρουπ και ο κίνδυνος για την Ελλάδα

tsakalotos-eurogroup-1000
tsakalotos-eurogroup-1000

Παρακολούθησα για άλλη μία φορά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αναφέρεται στο ρόλο του Γιούρογκρουπ σχετικά με το ελληνικό ζήτημα υποστηρίζοντας, σωστά, ότι η συγκεκριμένη άτυπη συνάντηση των υπουργών οικονομικών των χωρών της ΟΝΕ δεν έχει στην ουσία κάποια εκτελεστική ή νομοθετική εξουσία ώστε να προτείνει μέτρα λιτότητας ή εφαρμογής των μνημονίων. Το γεγονός ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ένας άριστος ακαδημαϊκός δεν το αμφισβητεί κανένας, από την άλλη πλευρά όμως δημιουργείται μία ανησυχία για το κατά πόσο αυτή του η στάση είναι σωστή πολιτικά.

Ο λόγος είναι ότι αυτή τη στιγμή σε κοινοτικό επίπεδο γίνονται κινήσεις για την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης της Ε.Ε., τις οποίες δεν γνωρίζουμε στην Ελλάδα. Αυτές οι κινήσεις, επιταχύνθηκαν μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στις Η.Π.Α. και το Brexit και συνίστανται στην αλλαγή των συνθηκών για την Ε.Ε., για τη δημιουργία Υπουργού Εξωτερικών και Υπουργού Οικονομικών της Ένωσης μεταξύ άλλων μεταρρυθμίσεων. Στην ουσία, επανέρχεται η συνταγματική συνθήκη χωρίς τις φανφάρες περί ευρωπαϊκού εθνικού ύμνου αλλά με αλλαγές οι οποίες θα εξορθολογίζουν τον προϋπολογισμό της Ένωσης, το ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων και άλλα.

Η παραπάνω πρόταση κατατέθηκε στις 6 Ιουλίου 2016 (αλήθεια πόσοι το γνωρίζατε) και μπορείτε να τη δείτε εδώ.

Αυτό που προκαλεί ενδιαφέρον, πέρα από την παντελή έλλειψη γνώσης που είχαμε στην Ελλάδα, είναι ότι εισηγητής είναι ο Γκυ Φερχόφσταντ της Συμμαχίας των Φιλελευθέρων και Δημοκρατών της Ευρώπης (ALDE) ο οποίος ίσως προέβλεψε τα γεγονότα τα οποία θα επακολουθούσαν στους επόμενους μήνες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Τον προηγούμενο μήνα μου ένανε εντύπωση η σύμπλευση του ALDE με το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP) σχετικά με την υποψηφιότητα του Ιταλού κεντροδεξιού Ταγιάνι για πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πίστευα ότι είτε ο Φερχόφσταντ θα έμενε στην υποψηφιότητά του είτε θα υποστήριζε τον Τζιάνι Πιτέλα υποψήφιο των σοσιαλιστών και περισσότερο φιλικό προς το ελληνικό ζήτημα. Η απόφαση αυτή υποκρύπτει μία συμφωνία σε ένα πλαίσιο ζητημάτων, του οποίου η ηγεσία της διαπραγματευτικής ομάδας για το Brexit (την οποία έχει τώρα ο Φερχόφσταντ) είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Στην ουσία υποκρύπτεται μία βαθύτερη συνεργασία της οποίας σκοπός θα είναι να προωθηθούν μέτρα ολοκλήρωσης της Ε.Ε. τα οποία θα πρέπει να περάσουν από το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο.

Προσοχή τώρα σε αυτό το σημείο. Ο ρόλος του Γιούρογκρουπ πράγματι για κάποιον ειδικό σε ευρωπαϊκά ζητήματα είναι στην καλύτερη περίπτωση μηδαμινός. Η σύστασή του βασίζεται σε δύο άρθρα σε Πρωτόκολλο της Συνθήκης της Λισαβόνας τα οποία αναφέρουν ότι η ευρωοομάδα είναι στην ουσία μία «ανεπίσημη» ή «άτυπη» συνάντηση των υπουργών οικονομίας των κρατών που συμμετέχουν στην ΟΝΕ και ότι αυτή η συνάντηση εκλέγει τον πρόεδρό της κάθε δυόμιση χρόνια. Σε κάθε όμως περίπτωση, το Γιούρογκρουπ ήταν μία δοκιμή προκειμένου να υπάρξει υπουργός οικονομικών στην Ε.Ε. κάτι το οποίο είχε απορριφθεί πανηγυρικά με τη συνταγματική συνθήκη πριν από 15 χρόνια. Άρα εδώ το ερώτημα παραμένει προκειμένου με την πολιτική του να το κατηγορούμε. Πραγματικά επιθυμούμε ως χώρα ο ρόλος του να θεσμοθετηθεί και να αποκτήσει νομοθετική εξουσία; Σκεφτείτε ότι πέρα από την ανάγκη συμμόρφωσή μας με τα μνημόνια σήμερα, η οποία προκύπτει από την υπογραφή των κυβερνήσεων με τους δανειστές και όχι από τις αποφάσεις του Γιούρογκρουπ, το οποίο αποτελεί βήμα διαλόγου, θα είχαμε και κυρώσεις από την ευρωοομάδα. Με απλή πλειοψηφία, χωρίς καμία συμμαχία.

Πρέπει να σταματήσουμε να βαυκαλιζόμαστε ότι «αλλάξαμε την Ευρώπη» ή ότι «δημιουργήσαμε συμμαχίες στο Νότο». Η Ευρώπη πράγματι αλλάζει αλλά μέσα σε αυτές τις αλλαγές, δεν περιλαμβάνει εμάς, ούτε εμείς είχαμε κάποιο καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή της. Η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ και η διαφαινόμενη σύγκρουσή του (ίσως και η προσπάθεια να υποσκάψει) με το ευρωπαϊκό οικοδόμημα στην ουσία θα ελαχιστοποιήσει της φυγόκεντρες τάσεις στην Ε.Ε. Εκτός του Η.Β., το οποίο μόνο γεωγραφικά θα μπορούσε να υποστηρίξει κάποιος, ότι συνδέεται με την Ε.Ε. καθώς και τις κορώνες της Ουγγαρίας, η ρωσική απειλή, όπως την αντιλαμβάνονται οι Ανατολικές ευρωπαϊκές χώρες στην ουσία θα οδηγήσουν στην ενδυνάμωση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος παρακάμπτοντας αυτή τη φορά της ατέλειες και τις πολιτικές των προηγούμενων ετών. Ιδιαίτερα για την Ουγγαρία, προσωπική μου άποψη είναι ότι ο Ορμπάν χρησιμοποιεί το ρωσικό χαρτί περισσότερο για εσωτερική κατανάλωση παρά για ζητήματα ουσίας. Μία απλή ματιά στην αλληλοσύνδεση, οικονομική και κοινωνική που έχει η χώρα του με τη Γερμανία, δείχνει ότι τα συμφέροντα του είναι στην Ε.Ε. Οι Πολωνοί από την άλλη πλευρά, επικεντρώνονται στη Ρωσία και δείχνουν διατεθειμένοι να εγκαταλείψουν τα παλιά εμπόδια τα οποία έθεταν στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Στη Γαλλία η Λεπέν δεν πρόκειται να κερδίσει. Ακόμα και μετά το σκάνδαλο με τη γυναίκα του κεντροδεξιού Φιγιόν, οι δεξιοί ψηφοφόροι φαίνονται περισσότερο διατεθειμένοι να στραφούν προς τον υποψήφιο των σοσιαλιστών παρά στη Λεπέν. Την ίδια στιγμή τόσο στην Ιταλία όσο και στην Ισπανία οι φωνές κατά της Ε.Ε. δείχνουν να σιγούν, ίσως μία ανασύσταση δυνάμεων, αλλά δεδομένο είναι ότι δεν έχουν την ίδια ένταση με αυτή που είχαν πριν την εκλογή Τραμπ. Στην ουσία παρατηρούνται κάποιες δυναμικές σύγκλισης όλων των κρατών μελών της Ε.Ε. με ένα κράτος να συνεχίζει να αποκλίνει …. εμείς.

Ας φροντίσουμε λοιπόν να είμαστε μέσα σε αυτές τις αλλαγές και να μην τις παρακολουθούμε από έξω.

Υ.Γ. Οι Ολλανδοί αποφάσισαν στις εκλογές, η διαλογή να πραγματοποιηθεί με το χέρι χωρίς ηλεκτρονικά συστήματα. Φύλαγε τα ρούχα σου…