Η αναγκαία επιστροφή των ιδεολογιών

ideology-board-game-banner
ideology-board-game-banner

Τελευταίο άρθρο «πολιτικής επιστήμης». Μετά από αυτό θα ξεκινήσω να γράφω πιο εξειδικευμένα. Θέμα λοιπόν, οι ιδεολογίες και η ανάγκη να επιστρέψουμε σε αυτές.

Η κάθε ιδεολογία ή θρησκεία λοιπόν προτείνει μία εξελικτική πορεία, η οποία έχει ένα τελολογικό σκοπό. Για τους Χριστιανούς αυτή είναι η Θέωση, για τους Μουσουλμάνους ο Παράδεισος της Τζανάα (υιοθετώντας αρκετές από τις προτάσεις των Χριστιανών), για τους Βουδιστές η Νιρβάνα, για τους Παγανιστές (αν υπάρχουν εκεί έξω) η ένωση με τη Γαία. Αυτός ο σκοπός είναι που πρέπει να μείνει ώστε να οι άνθρωποι συνεχώς να προσπαθούν, να εξελίσσονται για να φτάσουν σε εκείνο το σημείο που μέσω της Ένωσης με οτιδήποτε αυτοί θεωρούν το ανώτερο (θρησκευτικό ή κοινωνικό) να κατανοήσουν τις ανάγκες τους. Όλα ωραία, και ξέρετε κάτι αστείο; Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ποια από αυτές τις ιδεολογίες ή θρησκείες είναι η σωστή. Δεν είμαστε τέλειοι, ως άνθρωποι, για να το γνωρίζουμε.

Οι ιδεολογίες και οι θρησκείες σήμερα διανύουν μία περίοδο κρίσης επειδή ποτέ δεν μπόρεσαν να προσαρμοστούν

Οι ιδεολογίες και οι θρησκείες σήμερα διανύουν μία περίοδο κρίσης επειδή ποτέ δεν μπόρεσαν να προσαρμοστούν στην έννοια της παγκοσμιοποίησης των οικονομιών, των μετακινήσεων και των επικοινωνιών. Κάθε ιδεολογία είδε στην παγκοσμιοποίηση μία μέθοδο «σκοτεινών» συμφερόντων προκειμένου να ελέγξουν τους ανθρώπους με την επιβολή μίας νέας παγκόσμιας ιδεολογίας. Κι όμως παραβλέπουν ένα σημαντικό στοιχείο. Η παγκοσμιοποίηση είναι ανάγκη των ανθρώπων, να επικοινωνούν, να ταξιδεύουν, να ενημερώνονται για π.χ. το Boeing στη Μαλαισία ή την κατολίσθηση και τους 2500 νεκρούς στο Αφγανιστάν. Η ανάγκη αυτή προϋπήρχε της δημιουργία της παγκοσμιοποίησης. Το πώς θα χρησιμοποιηθεί είναι κάτι το οποίο είναι υπόθεση του καθενός μας, όχι του συστήματος που τη δημιουργεί (π.χ. το διαδίκτυο).

Και εκεί κάπου έρχεται η ισοπέδωση. Λέει ο άλλος, βομβαρδιζόμαστε με άχρηστες πληροφορίες συνεχώς και παρακολουθούν τις κάθε μας κινήσεις. Την ίδια στιγμή ανεβάζει status στο Facebook με την ακριβή του τοποθεσία.

Ο χριστιανοδημοκράτης θα δουλέψει, θα πατήσει επί πτωμάτων στη δουλειά και την κοινωνία, και στο τέλος της ημέρας θα επιστρέψει στην οικογένειά του πιστεύοντας ότι είναι ένας καλός Χριστιανός. Οι συντηρητικοί (όσοι λίγοι έχουν μείνει) αντιστέκονται στις ραγδαίες αλλαγές με την «αλάθητη» άποψη ότι όπως είχαν τα πράγματα ήταν καλύτερα.

Ο σοσιαλδημοκράτης θα κάνει ακριβώς το ίδιο με το χριστιανοδημοκράτη. Αντιβαίνοντας κάθε αρχές της ιδεολογίας του.

Ο φιλελεύθερος; Αναρωτιέμαι πόσοι γνωρίζουν τις ακριβείς αρχές του όπως διαμορφώθηκαν από το Διαφωτισμό. Και πώς μία ιδεολογία η οποία βασίζεται στις αρχές της ισότητας και της ελευθερίας έχει διαφορετικές παραλλαγές σε κάθε χώρα από την Γκάνα μέχρι τις ΗΠΑ. Ίσως γιατί είναι μόδα να υποστηρίζουμε όλοι ότι είμαστε φιλελεύθεροι. Και οι μόδες κάποτε φεύγουν.

Ο καπιταλιστής θα κάνει ότι περνάει από το χέρι του προκειμένου να δημιουργήσει μονοπώλια, να ελέγξει την αγορά, την ίδια στιγμή που τα μονοπώλια είναι ο «διάβολος» της ελεύθερης αγοράς όπως υποστήριζε ο Adam Smith.

Άλλο, εγχώριο, παράδειγμα. Το ότι τα διεθνή κεφάλαια θα φύγουν από τη χώρα αν πραγματοποιηθούν έστω και στο ελάχιστο οι εξαγγελίες του Λαφαζάνη είναι δεδομένο. Είναι αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης και των ελεύθερων συναλλαγών. Αλλά αυτή είναι η ιδεολογία τους. Αν αυτό πιστεύουν ότι είναι η λύση του προβλήματος, δηλαδή η ανατροπή του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος από την Ελλάδα, ας το προσπαθήσουν (αν έρθει αυτή η ώρα). Αλλά δεν μπορεί στον ίδιο κομματικό σχηματισμό να βρίσκονται σοσιαλιστές (εκείνοι του παλιού ΠΑΣΟΚ, το παράδειγμα κάποιων που επένδυαν σε διεθνή αμοιβαία κεφάλαια) των οποίων η ιδεολογία (αν έχουν) δεν υποστηρίζει κάτι τέτοιο. Αν πάρουν κάποτε την εξουσία, με τη βάση ποιας ιδεολογίας θα κυβερνήσουν;

Χωρίς ιδεολογίες δεν πρόκειται να εξελιχτούμε

Χριστιανοί ξεφεύγουν από το «αγαπάτε αλλήλους», μουσουλμάνοι γίνονται μάρτυρες παραβαίνοντας τις αρχές του Κορανίου, μαρξιστές ενώνονται με σοσιαλδημοκράτες, χριστιανοδημοκράτες με φιλελεύθερους. Και στον κόσμο δημιουργείται η απορία «μήπως τελικά θα ήταν καλύτερα χωρίς ιδεολογίες». Και η απάντηση είναι φυσικά όχι. Γιατί χωρίς ιδεολογίες δεν πρόκειται να εξελιχτούμε.