Η ναυτιλία στην εθνική ενεργειακή στρατηγική

© Flickr: ShrubMonkey (Julian Heritage)© Flickr: ShrubMonkey (Julian Heritage)

Στο μέσο της δύσκολης οικονομικής κρίσης, την οποία διανύει η χώρα μας και σε συνδυασμό με το περιρρέον κλίμα αστάθειας σε παγκόσμιο επίπεδο, η ενέργεια και η ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού έχουν αναδειχθεί σε θέμα ζωτικής σημασίας για τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδικότερα στην Ελλάδα, όπου η ενέργεια αποτελεί τον κινητήριο μοχλό της οικονομίας, η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ενεργειακών πηγών, μπορεί και πρέπει να αποτελέσει την απαρχή μιας οικονομικής ανάπτυξης, καθιστώντας την Ελλάδα πιο ανταγωνιστική, πιο εξαγωγική και πιο πρόσφορη σε νέες επενδύσεις.

Για να επέλθει όμως αυτή η ανάπτυξη, απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η εξασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας της χώρας.

Η ενεργειακή εξάρτιση της Ελλάδας από τρίτες χώρες, ακουμπάει περίπου το 75%, κυρίως λόγω των υψηλών εισαγωγών σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, με εμφανή αποτελέσματα στην διακύμανση των τιμών καυσίμων, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κυμαίνεται στο 38%.

Η εξάρτιση της Ελλάδας από το πετρέλαιο και τα παράγωγα του, δεν αναμένεται να μειωθεί τα επόμενα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει ακόμα περισσότερο την ανάγκη χάραξης μιας εθνικής στρατηγικής, πάνω στην ομαλή λειτουργία της ενεργειακής αγοράς, στην ενεργειακή επάρκεια της χώρας και στην εξάλειψη της λαθρεμπορίας και παράνομης διακίνησης.

Πάνω σε αυτή την λογική, η Ελλάδα φιλοδοξεί να αποτελέσει κόμβο ενεργειακού εφοδιασμού στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου, με προφανή οικονομικά και γεωπολιτικά πλεονεκτήματα. Από την άλλη, η παγκόσμια ενεργειακή αγορά διακινεί τεράστιες ποσότητες ενεργειακών αγαθών, μέσα από διαδρομές που συχνά δεν είναι και τόσο ασφαλείς. Οι διαδρομές αυτές αποτελούνται κυρίως από τους αγωγούς υδρογονανθράκων και από τις θαλάσσιες μεταφορές.

Αν και η Ελλάδα έχει να επιδείξει φιλότιμες προσπάθειες για την ανάπτυξη του  δικτύου των αγωγών υδρογονανθράκων της (ITGI, South Stream, Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη), είναι αναμφίβολα πρωτοπόρα στις θαλάσσιες μεταφορές. Γεγονός το οποίο σπάνια αναφέρεται, όταν ανακύπτουν θέματα ενεργειακού εφοδιασμού και ασφάλειας. Οι ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων (ο κύριος μεταφορέας ενεργειακών αγαθών) συνεχίζουν να προτιμούν την ελληνική σημαία, ακόμα και μετά την οικονομική κρίση που ξέσπασε στην χώρα, ενώ από το 2006, η παρατηρούμενη αύξηση στα υπό ελληνικά σημαία πλοία, αφορά κυρίως το συγκεκριμένο τύπο πλοίων.

Οι «London Greeks», οι Έλληνες εφοπλιστές με βάση το Λονδίνο, κατέχουν περίπου το μισό βρετανικό στόλο δεξαμενόπλοιων, ενώ στο σύνολο τους οι Έλληνες εφοπλιστές κατέχουν περίπου το 20% του παγκόσμιου στόλου, με 1.150 δεξαμενόπλοια σε λειτουργία. Μόνο το 2009, οι «ελληνικών συμφερόντων» παραγγελίες πλοίων μεγάλης χωρητικότητας, έφτασαν τα 748, με συνολικό tonnage 65 εκατ. τόνους. Από αυτά, τα 228 είναι δεξαμενόπλοια και αντιπροσωπεύουν το 16% της παγκόσμιου tonnage.

Είναι κατανοητό λοιπόν, ότι ελληνική ενεργειακή πολιτική και ελληνική ναυτιλία ακολουθούν δρόμους παράλληλους και αλληλένδετους, τόσο για την οικονομική ανάταση της χώρας, όσο και για την ισχυροποίηση της, στο γεωπολιτικό χώρο της ΝΑ Ευρώπης.