Η Τεράστια Κοινωνική Σημασία των Βλακών

© flickr: Mark Kerkhoff© flickr: Mark Kerkhoff

Το άρθρο αυτό γράφεται την ώρα που πραγματοποιείται η τηλεδιάσκεψη με την Τρόικα. Τα ρεπορτάζ αναφέρουν μία μικρή καθυστέρηση τριών ωρών αλλά ελπίζουμε ότι οι δανειστές θα υποχωρήσουν σε πολλά σημεία της διαπραγμάτευσης.

Σε εκείνο το σημείο όμως το μάτι μου πέφτει στη δήλωση Ευρωπαίου αξιωματούχου (για όσους γνωρίζουν από Ε.Ε., υπάρχουν χιλιάδες αξιωματούχοι) για παράταση του μνημονίου κατά ένα χρόνο. Μάλιστα, στο άρθρο αναφέρεται ότι η γερμανική βουλή κλείνει για διακοπές στις 19 Δεκεμβρίου, άρα πρέπει να βιαστούμε.

Προσγειώνομαι λοιπόν στην πραγματικότητα. Συχνά κάνω το λάθος να περιμένω ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί αλλά τότε έρχεται στο μυαλό μου το μεγάλο (όχι σε όγκο) βιβλίο του Ευάγγελου Λεμπέση το 1941 με τίτλο Η Τεράστια Κοινωνική Σημασία των Βλακών εν τω Συγχρόνω Βίω. ‘Ενα θαυμάσιο σύγγραμμα για το οποίο ο συγγραφέας καταδιώχτηκε.

Οι παραλληλισμοί πολλοί με τη σημερινή κατάσταση. Για παράδειγμα στο μέρος IV ο Λεμπέσης αναφέρει:

Ὁ βλὰξ ὡς πλησιέστερος πρὸς τὸ ζωϊκὸν βασίλειον, ἔχει τὴν ἔνστικτον καχυποψίαν οὕτω ἀνεπτυγμένην, ὥστε ν᾿ ἀδυνατῇ νὰ διαγνώσῃ ἢ νὰ ἐννοήση συλλογισμοὺς καὶ λογικοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ εὐφυοῦς, βασιζομένους ὄχι εἰς τὸ ἔνστικτον ἀλλὰ εἰς τὴν διάνοιαν. Ἄοπλος καὶ ἀνυπεράσπιστος ἔναντι τῶν ψυχρῶν ὑπολογισμῶν τῆς ξένης διανοίας, ἢς ὁ μηχανισμὸς τυγχάνει εἰς αὐτὸν νοητικῶς ἀπροσπέλαστος, μίαν μόνην ἄμυναν διαθέτει, ἀκριβῶς ὅπως τὸ ζῷον καὶ ὁ πρωτόγονος ἄνθρωπος: τὴν ἔνστικτον καχυποψίαν.

Αν τώρα η διαπίστωση αυτή γίνεται το 1941, μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι αυτό το φαινόμενο έχει επιδεινωθεί μέσα στα 73 χρόνια που ακολούθησαν. Εδώ το πρόβλημα είναι ότι αυτοί οι βλάκες δεν είναι ελληνικό φαινόμενο, όπως πολλές φορές τείνουμε να πιστέψουμε οι εδώ βλάκες και να υποστηρίζουμε με την κάθε ρανίδα του αίματος μας. Όχι, πλέον η βλακεία όπως τα αγαθά, τα χρήματα, η εργασία έχει παγκοσμιοποιηθεί.

Οι ίδιοι μπορεί να έχουν λάβει θέσεις ευθύνης σε μέρη όπως οι Βρυξέλλες, για παράδειγμα, (οι επονομαζόμενοι και ως Ευρωβλάκες) παραμερίζοντας άλλους ευφυείς ανθρώπους που υπήρξαν στις αντίστοιχες θέσεις στο παρελθόν. ‘Ενα παράδειγμα εδώ. Οι ευρωβλάκες αποφασίζουν μία ωραία μέρα να δώσουν σε έναν Ουκρανό Πρόεδρο ένα τελεσίγραφο… ή μαζί μας ή με τη Ρωσία. Ο φιλορώσος Ουκρανός λέει με τη Ρωσία (τους εκεί Ρωσοβλάκες). Μετά από ένα χρόνο έχουμε μερικές χιλιάδες νεκρούς και μία κατεστραμμένη χώρα. Και όλοι αναρωτιούνται και κάνουν αναλύσεις για το τι έγινε.

Δεύτερο παράδειγμα. Οι παραπάνω κατηγορία λέει ότι η Ελλάδα χρειάζεται μεταρρυθμίσεις. Ωραία μέχρι εδώ. Στη χώρα βρίσκει το βασιλιά και μαζί προωθούν τη μεγάλη μεταρρύθμιση.

Στις πολιτικές συζητήσεις λοιπόν,ο κόσμος διαπληκτίζεται, φωνάζει θυμώνει (προνόμιο των βλακών) για τον ποιον θα ψηφίσει. Και η απάντηση στις επιλογές είναι «ποιον, αυτό; μα αυτός είναι βλάκας». Και έχουν όλοι δίκιο.

Ένα άλλο σημείο που είναι σημαντικό στην ανάλυση.

ὁ ἀπατεὼν ὄχι μόνον ἀποκλείεται νὰ εἶναι εὐφυής, ἀλλ᾿ εἶναι ἀναγκαίως βλάξ

Γιατί τα έντιμα μέσα είναι σαφώς δυσκολότερα και απευθύνονται σε ευφυείς ανθρώπους. Οι βλάκες θα πάρουν μίζες, θα πάρουν φακελάκια, θα πλουτίσουν αλλά θα παραμείνουν βλάκες.

Κλείνοντας, για να μην αναθαρρήσουν κάποιοι και απογοητευτούν κάποιοι άλλοι.

Ὡς πρὸς τὴν κοινωνικὴν προέλευσιν τῶν βλακῶν διαπιστοῦται ὅτι ἡ παραγωγὴ βλακῶν δὲν εἶναι ταξική. Ἡ πονηρὰ φύσις δὲν ἔδωκεν εἰς ὡρισμένην τινὰ κοινωνικὴν τάξιν τὸ ἐπίζηλον τοῦτο προνόμιον. Ἐπεδαψίλευσεν ἴσως ὡς φαίνεται, εἰς τὴν ἑκάστοτε ἄνω τάξιν τοὺς διασκεδαστικωτέρους ἁπλῶς τύπους βλακῶν, ἀλλὰ δὲν ἐστέρησεν οὐδεμίαν ἄλλην κοινωνικὴν τάξιν τῆς σοβαρᾶς συμβολῆς των. Ὁ βλὰξ ὑπουργός, ὁ ἀγόμενος καὶ φερόμενος ὑπὸ τῶν ὑπαλλήλων του καὶ τὰ μέλη ἑνὸς ἐργατικοῦ σωματείου, τὰ ὁποῖα ἐκμεταλλεύεται ὁ πονηρὸς ἐργατοκάπηλος, ἀποτελοῦν δυὸ ἀντίθετα παραδείγματα τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ βλακεία δὲν ἔχει ταξικὴν τὴν πατρίδα.

Καλή λευτεριά λοιπόν.