Μια χαρτοπετσέτα 70 ετών…

Percentages_agreement2
Percentages_agreement2

Στις 9 Οκτωβρίου 1944, τέσσερις περίπου μήνες πριν τη Διάσκεψη της Γιάλτας, συναντήθηκαν ο Ιωσήφ Στάλιν και ο Ουίνστον Τσώρτσιλ στην 4η Διάσκεψη της Μόσχας. Σε αυτήν, σύμφωνα με την αυτοβιογραφία του τότε Πρωθυπουργού της Μεγάλης Βρετανίας, υπήρξε η λεγόμενη Συμφωνία των Ποσοστών (Percentages Agreement) γνωστή και ως ‘’χαρτοπετσέτα’’, με την οποία διαιρέθηκε η Ν/Α Ευρώπη σε σφαίρες επιρροής.

Η ονομασία ‘’χαρτοπετσέτα’’ αφορούσε στο μέσο, που χρησιμοποιήθηκε για να γραφτει η συμφωνία από τον Τσώρτσιλ, να τη δώσει στο Στάλιν κι εκείνος να την εγκρίνει και να του την επιστρέψει, το οποίο ήταν μια απλή… χαρτοπετσέτα. Κομμάτι της ‘’χαρτοπετσέτας’’ ήταν και η Ελλάδα, η οποία ενδιέφερε γεωστρατηγικά τη Μεγάλη Βρετανία, αφού η τελευταία ήταν παραδοσιακά ναυτική δύναμη με αδυναμία να ελέγξει τις υπόλοιπες βαλκανικές χώρες. Έτσι η χώρα μας αποφασίστηκε να ενταχθεί στη σφαίρα επιρροής του Λονδίνου ουσιαστικά, με ποσοστά 90% επιρροής του Ηνωμένου Βασιλείου και 10% επιρροής της Σοβιετικής Ένωσης.

Η ‘’χαρτοπετσέτα’’ είναι δύσκολο για τον απλό αναγνώστη να ξεχωρίσει αν πρόκειται περί ιστορίας ή απλής μυθοπλασίας. Το σίγουρο όμως είναι ότι αποτελεί μια καλή ευκαιρία για αυτόν, ώστε να συγκρίνει τα ποσοστά επιρροής για τη χώρα μας, σε σχέση με την πολιτική κατάσταση που ίσχυσε και ισχύει από τότε μέχρι σήμερα, 70 χρόνια μετά.

Με μόνη διαφορά πως στη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου να θεωρηθεί η Δύση (με την ευρύτερη έννοια) και η ελεύθερη οικονομία και όπου Σοβιετική Ένωση ο κομμουνιστικός τρόπος σκέψης και αντίληψης της οικονομίας. Και όλα αυτά φυσικά στην λογική ποσοστών σε οποιαδήποτε εκλογική διαδικασία και βάσει των πολιτικών που ασκήθηκαν από τις εκάστοτε Κυβερνήσεις.

Η πορεία της χώρας από το τέλος του Β’ Π.Π. και της Γερμανικής Κατοχής μπορεί να χωριστεί σε ορισμένες περιόδους μέχρι και σήμερα για μεγαλύτερη ευκολία. Η 1η αφορά στην περίοδο του Εμφύλιου σπαραγμού, δηλαδή 1944 – 1949, η 2η αφορά στα χρόνια από το τέλος του Εμφυλίου έως και το Πραξικόπημα των Συγματαρχών, δηλαδή 1949 – 1967, η 3η αφορά στα 7 χρόνια που κράτησε η Δικτατορία (1967 – 1974), η 4η στα χρόνια στα πρώτα χρόνια της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας (Μεταπολίτευση), δηλαδή 1974 – 1981 και η 4η αφορά στα χρόνια από την ανάληψη της εξουσίας από το ΠΑΣΟΚ μέχρι και σήμερα (1981 – ).

Όσον αφορά στην 1η περίοδο, ύστερα από το τέλος της Γερμανικής Κατοχής και την επιστροφή της νόμιμης Κυβέρνησης, υπήρξε τρομερή σύγκρουση μεταξύ δεξιών και αριστερών που οδήγησε στον Εμφύλιο Σπαραγμό. Νικήτες, αν υπάρχουν τέτοιοι σε έναν Εμφύλιο Πόλεμο, αναδείχθηκαν ο Τακτικός Κυβερνητικός Στρατός με τη νόμιμη Κυβέρνηση και ηττημένοι ο Δ.Σ.Ε.

Φυσικά θεωρείται δεδομένο πως με τη συνθήκη της Γιάλτας οι Μεγάλες Δυνάμεις είχαν καταλήξει σε συμφωνία και οι Σοβιετικοί δε θα κοιτούσαν ποτέ ξανά προς την Ελλάδα με σκοπό τη βοήθεια των ανταρτών.

Να σημειωθεί εδώ, πως το 1948 ξεκίνησε να παρέχεται οικονομική βοήθεια από τις ΗΠΑ προς την Ελλάδα για την ανασυγκρότησή της, το οποίο ονομάστηκε σχέδιο Μάρσαλ, κάτι που αρνήθηκε η Μεγάλη Βρετανία. Στο σημείο αυτό εντοπίζεται χρονικά η είσοδος στο ελληνικό γίγνεσθαι των ΗΠΑ και η έξοδος σε μεγάλο βαθμό του Ηνωμένου Βασιλείου.

Κατά τη 2η περίοδο, κυβερνήσεις εναλλάσονταν στη χώρα, οι οποίες άλλοτε είχαν συντηρητικό πρόσημο, φιλοβασιλικό ως επί το πλήστον, και άλλοτε ήταν του Κεντρώου χώρου με κύριο εκφραστή το Γεώργιο Παπανδρέου. Ωστόσο σε όλα τα χρόνια μέχρι την 21η Απριλίου, οι κυβερνήσεις κοιτούσαν επί του πρακτέου προς τη Δύση χωρίς η ηγεσία του ΚΚΕ να μπορεί σε οποιοδήποτε σημείο να παρέμβει βρισκόμενη ακόμη στο εξωτερικό.

Στην 3η περίοδο, η πολιτική αποσταθεροποίηση ευνόησε το πραξικόπημα των Συνταγματαρχών. Η άνοδος στην εξουσία του Στρατού μπορεί να θεωρηθεί είτε πως συνέβη με τις πλάτες της άλλης πλευράς του Ατλαντικού είτε με τη βοήθεια του Παλατιού (αν και δύσκολο δεδομένου ότι το παλάτι είχε επαφές με τους Στρατηγούς και όχι με τους Συνταγματάρχες) είτε απλώς επειδή βρέθηκε απλά η ευκαιρία. Κατά τη Δικτατορία, το μόνο σίγουρο είναι πως η χώρα έστρεψε ακόμη περισσότερο το βλέμμα της μακρυά από τη Σοβιετική Ένωση και τα κομμουνιστικά ιδεώδη και οι σχέσεις με τις ΗΠΑ παρέμειναν σε καλό επίπεδο.

Με την έναρξη της Μεταπολίτευσης και για 7 χρόνια (4η περίοδος), η εξωτερική πολιτική της χώρας ισούνταν με το όνομα του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Η νομιμοποίηση του ΚΚΕ από τον Καραμανλή δεν ευνόησε την εισχώρηση της Σοβιετικής Ένωσης στα ελληνικά δρώμενα. Ίσα ίσα η φιλοευρωπαϊκή στάση της Κυβέρνησης και το μεγάλο θέλω του Καραμανλή για ένταξη της χώρας στην τότε ΕΟΚ οδήγησε σε περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεων της χώρας μας με τα φιλοδυτικά ευρωπαϊκά κράτη και σε συστηματικά καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Το ‘’Ανήκομεν εις τη Δύσιν’’ παραμένει η χαρακτηριστικότερη φράση του, απευθυνόμενος στον Α. Παπανδρέου.

Η ανάληψη της εξουσίας από το ΠΑΣΟΚ το 1981 (5η περίοδος) θα μπορούσε να σημάνει ίσως το σημείο στο οποίο τα ποσοστά επιρροής θα μπορούσαν να αλλάξουν ριζικά. Και αυτό διότι ο Ανδρέας μιλούσε με βαρύγδουπες αριστερές κορώνες και συνθηματολογία κομμουνιστικών κομμάτων με κυριότερα τα ‘’Έξω οι βάσεις του θανάτου’’, ‘’ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο’’ και παράλληλα επένδυε τις τοπικές του κόμματος μέχρι τότε με αφίσες των Μάο, Τσε, Λένιν κλπ. Φυσικά μόλις ανέλαβε πρωθυπουργός ούτε τις βάσεις έδιωξε ούτε από τους Διεθνείς Οργανισμούς έβγαλε τη χώρα και ούτε φυσικά έκανε πράξη το σοσιαλισμό, αλλά στην πραγματικότητα άσκησε φιλοδυτική πολιτική με κάποιες δικές του πινελιές δημιουργώντας την έννοια του κράτους – κόμματος.

Στην πραγματικότητα ο λόγος του Ανδρέα πριν αλλά και μετά το 1981 ήταν σε πλήρη αναντιστοιχία με τα έργα και τις πράξεις του και ουσιαστικά από τότε ξεκινά η περίοδος κατά την οποία με απόλυτα ποσοστά ο δικομματισμός ΝΔ – ΠΑΣΟΚ ήταν πλήρως συνυφασμένος με αυτό που ονομάζουμε δυτικός προσανατολισμός και που έφτανε τα επίπεδα του 90% στις εθνικές εκλογές.

Όλα τα παραπάνω φυσικά μέχρι και τις εκλογές του 2012 που εμφανίστηκε στην πολιτική πραγματικότητα ο ΣΥΡΙΖΑ, ένας πολιτικός σχηματισμός κομμάτων που μετεξελίχθηκε σε κόμμα και ο οποίος έφτασε να γίνει Αξιωματική Αντιπολίτευση. Ένα κόμμα το οποίο δέχεται αθρόα στελέχη και απλούς ψηφοφόρους από το πάλαι ποτέ κραταιό ΠΑΣΟΚ και το οποίο από την άλλη έχει στις τάξεις του ιστορικά στελέχη της Αριστεράς. Ένα κόμμα που έφτασε από το οριακό 3% μέχρι το 2009 να διεκδικεί βάσει δημοσκοπήσεων την Κυβέρνηση από το 2012 και μετά.

Είναι πλήρως εμφανές τον τελευταίο χρόνο πως υπάρχει μια μεγάλη μεταστροφή των λόγων του ΣΥΡΙΖΑ, προφανώς για να κεντρίσουν τις κεντρώες ψήφους. Όμως η διαφοροποίηση αυτή έχει οδηγήσει σε μια καταφανή μετάλλαξη και στην ταυτότητά του.

Πρόκειται για ένα κόμμα που θα έσκιζε τα μνημόνια με μονομερείς ενέργειες το 2012, για να φτάσει σήμερα να αναφέρεται σε επιμήκυνση, πάγωμα, επαναδιαπραγμάτευση ανάλογα με τον εκπρόσωπό του κάθε στιγμή. Από την άλλη κορυφαία στελέχη του στο εσωτερικό καταγγέλουν τα μνημόνια και παράλληλα ταξιδεύουν στο εξωτερικό για κρυφές συναντήσεις με στελέχη της ΕΕ.

Ένα κόμμα που, από τις πλάτες στελεχών του στην τρομοκρατία, έφτασε να φορά το κοστούμι μιας σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας όσο κι αν ακόμα κρατάει αριστερή φρασεολογία.

Οι ομοιότητες του ΠΑΣΟΚ του ’81 με τον ΣΥΡΙΖΑ του σήμερα πολλές, η φρασεολογία αντίστοιχη, το μόνο που μένει να αποδειχτεί είναι εάν η ‘’χαρτοπετσέτα’’ που επαληθεύτηκε για 70 χρόνια θα συνεχίσει ή όχι…