Πέτρος Θέμελης, ένας από τους λίγους…

Θέμελης
Θέμελης

Λίγοι αρχαιολόγοι είχαν την τύχη να συνδέσουν το όνομά τους με την ανακάλυψη ενός σπουδαίου αρχαιολογικού χώρου ή  συνεχίζοντας  το έργο των προκατόχων τους να είναι αυτοί που τελικά να συνδέσουν το όνομά τους με την συγκεκριμένη περιοχή. Από τον Μανόλη Ανδρόνικο στη Βεργίνα ως τον Πέτρο Θέμελη στην Αρχαία Μεσσήνη αρχαιολόγοι σε όλη την Ελλάδα προσπαθούν να κάνουν πράξη ότι «η αρχαιολογία είναι το ορατό κομμάτι της ιστορίας».

Ένας από αυτούς είναι αναμφισβήτητα ο καθηγητής αρχαιολογίας Πέτρος Θέμελης. Δεν ήταν αυτός που ξεκίνησε το ανασκαφικό έργο στην περιοχή της Ιθώμης στη Μεσσηνία καθώς πριν από αυτόν ο Θεμιστοκλής Σοφούλης (ναι ο πολιτικός), ο Ορλάνδος και ο Οικονόμου είχαν διεξάγει έρευνες στην περιοχή αλλά είναι  ο άνθρωπος, που συνέχισε και τελικά ξεπέρασε τους προκατόχους του όταν το 1986 του ανατέθηκε η διεύθυνση των ανασκαφών. Κατάφερε, να είναι το δικό του όνομα αυτό που μας έρχεται πρώτο στο μυαλό όταν ακούμε για τον θαυμάσιο αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Μεσσήνης που πλήθος Ελλήνων και ξένων τουριστών επισκέπτονται κάθε χρόνο.

Μια πόλη που χτίστηκε σύμφωνα με τις αρχές της Δημοκρατίας, της ισονομίας και της ισιμοιρίας.

Στα 28 χρόνια που εργάζεται στην περιοχή έφερε στο φως μια μεγαλοπρεπή πόλη με κτήρια μνημειακών διαστάσεων, το θέατρο, το Στάδιο μήκους 200μ, τα τείχη που υπολογίζονται σε 9,5 χιλ. και πλήθος άλλων οικοδομημάτων, στοιχεία που δηλώνουν την οικονομική άνθιση των Αρχαίων Μεσσηνίων. Μια πόλη που χτίστηκε σύμφωνα με τις αρχές της Δημοκρατίας, της ισονομίας και της ισιμοιρίας. Οικοδομήματα όπως ακριβώς τα περιέγραψε και ο περιηγητής Παυσανίας περίπου στα 160π.Χ. όταν επισκέφτηκε την περιοχή.

Δεν είναι μόνο το ανασκαφικό έργο που κατέστησε τον ίδιο και την περιοχή σε έναν από πλέον σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα, αλλά και το αναστηλωτικό πρόγραμμα που τρέχει ταυτόχρονα με το ανασκαφικό. Έτσι, πηγαίνοντας στην  Αρχαία Μεσσήνη κανείς, έχει την ευκαιρία να θαυμάσει σχεδόν μια ολοκληρωμένη πόλη, να περπατήσει στους δρόμους, να κάτσει στα σκαλοπάτια του Σταδίου, του Θεάτρου και του Βουλευτηρίου. Να παρακολουθήσει θεατρικές παραστάσεις και πολιτιστικά δρώμενα που λαμβάνουν χώρα κάθε χρόνο μέσα στον χώρο σε ένα περιβάλλον που αποπνέει τον αέρα της αρχαιότητας, σε έναν πεντακάθαρο και καλά οργανωμένο χώρο.

Οι ανασκαφές δεν έχουν κανένα νόημα αν ο κόσμος δεν έρθει να δει και να ενδιαφερθεί γι’ αυτά που έρχονται στο φως.

Έτσι οι επισκέπτες πραγματικά ζούνε τα αρχαία. Τα αισθάνονται κομμάτι της ζωής τους και όχι απλά «κάτι πέτρες» που στέκονται εκεί χωρίς καμιά απολύτως σύνδεση με το παρόν. Σε πείσμα όλων των απαρχαιωμένων πρακτικών ο Πέτρος Θέμελης άνοιξε τον χώρο για το κοινό, άφησε τους επισκέπτες να περπατήσουν μέσα στους ναούς και στα κτήρια. Κατάφερε να κάνει αυτό που λίγοι καταφέρνουν, να φέρει τον κόσμο στον αρχαιολογικό χώρο.  Γιατί γι’ αυτόν τον κόσμο, γίνονται τα έργα, όχι για τους αρχαιολόγους και τους ειδικούς, όπως υποστηρίζει. Οι ανασκαφές δεν έχουν κανένα νόημα αν ο κόσμος δεν έρθει να δει και να ενδιαφερθεί γι’ αυτά που έρχονται στο φως.

Ο Πέτρος Θέμελης παρά τα 78 του χρόνια φέρνει έναν αέρα ανανέωσης που ακόμα και νέοι δύσκολα το καταφέρνουν. Το στοιχείο αυτό του χαρακτήρα του είναι που κατάφερε να κάνει την Αρχαία Μεσσήνη ξακουστή και πρότυπο ανάδειξης αρχαιολογικού χώρου στην Ελλάδα. Ανοίξε έναν χώρο που ιδρύθηκε το 369π.Χ.  ξανά,  για πολιτιστικές και μουσικές εκδηλώσεις υποστηρίζοντας σε πείσμα όλων, ότι τα μνημεία δεν χαλάνε λόγω της επέμβασης του σύγχρονου ανθρώπου αλλά με το πέρασμα του καιρού και εξαιτίας των καιρικών συνθηκών και όπως λέει χαρακτηριστικά σε όσους δεν εγκρίνουν την πρακτική του, «και αν χαλάσουν, θα τα ξαναφτιάξουμε».