Το ΟΧΙ στο ιταλικό δημοψήφισμα και το deja-vu

bn-ra007_italvo_gr_20161130142500
bn-ra007_italvo_gr_20161130142500

Συζητούσα πρόσφατα με έναν Ιταλό συνάδελφο από το Πανεπιστήμιο του Παλέρμο σχετικά με τις αλλαγές στα εργασιακά οι οποίες συντελούνται στο Νότο (και όχι μόνο) της Ευρώπης. Βρήκαμε αρκετά κοινά ενδιαφέροντα σε θέματα όπως η ατομικοποίηση των συμβάσεων καθώς και η κατάργηση της συλλογικής αυτονομίας και η συζήτηση επεκτάθηκε στο αν αυτές οι νέες μορφές εργασιακών σχέσεων μπορούν πράγματι να μειώσουν την ανεργία και να καταπολεμήσουν την οικονομική κρίση την οποία βιώνουν οι χώρες μας. Φυσικά η απάντηση ήταν όχι.

Προσπαθώ πάντως το τελευταίο διάστημα να δημιουργήσω ένα δίκτυο νέων επιστημόνων στον τομέα των εργασιακών σχέσεων στην ΝΑ Ευρώπη. Υπάρχουν πολλά κοινά σημεία μεταξύ μας. Ιδιαίτερα για τα πανεπιστήμια στο Νότο της Ιταλίας, στον τομέα των κοινωνικών-ανθρωπιστικών επιστημών υπάρχουν πολλοί νέοι ερευνητές με επιστημονικό έργο, χωρίς όμως χρηματοδότηση οι οποίοι προσπαθούν με δικά τους μέσα να πραγματοποιήσουν την έρευνά τους. Με ευχαρίστησε που του έστειλα το βιβλίο για το Εργατικό Δίκαιο στην Ελλάδα καθώς η έρευνά του συγκρίνει τις εργασιακές αλλαγές που έχουν συντελεστεί στη χώρα μας, την Ιταλία και τη Γαλλία από το 2010 και μετά.

Δεν μπορούσα παρά να μην τον ρωτήσω σχετικά με το ιταλικό δημοψήφισμα. Ο ίδιος, νομίζω πως θα εντασσόταν κάπου προς την Ελιά (τους παλιούς σοσιαλδημοκράτες) με την κριτική ικανότητα να μην παραμυθιάζεται από τις ανοησίες του Γκρίλο. Κοινώς, εικάζω ότι είναι από αυτούς που αποδέχονται το Ρέντσι ως αναγκαιότητα παρά ως μία σοσιαλιστική λύση, κατακεραυνώνοντας τον για τις μεταρρυθμίσεις τις οποίες προωθεί σε μία σειρά ζητημάτων.

Οι μεταρρυθμίσεις τις οποίες προτείνει στο δημοψήφισμα της 4ης Δεκεμβρίου, συνοψίζονται στη συγκέντρωση των εξουσιών στην κεντρική διοίκηση, αλλάζοντας ένα καθεστώς δεκαετιών το οποίο έδινε σημαντικές εξουσίες στα συμβούλια των περιφερειών καθώς και στην ιταλική γερουσία. Σε αντιστάθμισμα αυτών των αλλαγών στα συμβούλια των περιφερειών, αυτά θα ορίζουν τους γερουσιαστές χωρίς οι ίδιοι να εκλέγονται από τον ιταλικό λαό.

Μέχρι εκείνο το σημείο η συζήτηση εξελίσσεται ομαλά. Ο Silvio μου έχει παρουσιάσει μία σειρά από επιχειρήματα με βάση τα οποία, πράγματι το ΟΧΙ αποδεικνύεται ως η ορθότερη επιλογή. Οι αλλαγές αυτές θα καταστρέψουν στην ουσία την αντίληψη που έχει ο ιταλικός λαός για τη δημοκρατία στη χώρα του. Δεν πέφτω στην παγίδα να αναφερθώ ότι «θα αλλάξει η δημοκρατία στη χώρα τους». Ο τρόπος με τον οποίο διαφορετικοί λαοί αντιλαμβάνονται τη δημοκρατία είναι διαφορετικός για τον Ιταλό επιστήμονα και τον Έλληνα. Το μάθαμε αυτό από τις συζητήσεις για τον Κάστρο. 20000 χιλιόμετρα μακριά σύμφωνα με τον τοπογράφο πρωθυπουργό μας αλλά όλοι είχαμε μία άποψη να εκφράσουμε για τη δημοκρατία στην Κούβα. Στο κάτω-κάτω ας αφήσουμε τους Κουβανούς να αποφασίσουν, τους υποστηρικτές, τους εκτοπισμένους και τους φυλακισμένους. Φυσικά κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει τα τελευταία 60 χρόνια…

Και τότε η συζήτηση περνάει στο επόμενο επίπεδο. «Άλλωστε και ο Σόιμπλε προτρέπει τους Ιταλούς να ψηφίσουν ΝΑΙ, ενώ οι αλλαγές οι οποίες προωθούνται βρίσκονται σε έκθεση της JP Morgan από το 2013. Βομβαρδιζόμαστε σε καθημερινή βάση από δημοσιεύματα των FT σχετικά με την αναγκαιότητα των μεταρρυθμίσεων και για την χρηματοοικονομική καταστροφή η οποία θα επέλθει στη χώρα».

Βρέθηκε το κοινό σημείο λοιπόν. Η τριάδα Σοιμπλε (κράτος), JP Morgan (ιδιωτικός τομέας), FT (μέσα ενημέρωσης) που πριν από κάθε σημαντική εκλογική αναμέτρηση φροντίζουν να πιέσουν προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση γνωρίζοντας ότι αυτά που λένε εισακούονται ευαγγελικά από ένα 10% του εκλογικού σώματος ενώ απορρίπτονται από το υπόλοιπο 90% (τα ποσοστά κατά προσέγγιση). Τι πάνε να κάνουνε πάλι. Να πείσουν για την αναγκαιότητα του αντίθετου;

Θυμήθηκα μία σειρά «παρεμβάσεων» στα ελληνικά πολιτικά δρώμενα. Όταν ο Σόιμπλε έδινε οδηγίες σχετικά με τις ελληνικές εκλογές, το δημοψήφισμα, όταν τη μία μέρα οι FT μας αποκαλούσαν ψεύτες και την επόμενη μας έδιναν συμβουλές…

Είναι σχεδόν σίγουρο ότι οι Ιταλοί θα ψηφίσουν ΟΧΙ στο δημοψήφισμα της Κυριακής προσθέτοντας ένα ακόμα λιθαράκι σε αυτό που ονομάζεται ευρωπαϊκή κρίση. Το πρόβλημα όμως εδώ είναι ότι το σημείο αναφοράς είναι η Ιταλία. Η τρίτη οικονομία της Ε.Ε., η οποία πραγματικά θα είχε οικονομικά (και όχι κοινωνικά για να μην μπερδευόμαστε) οφέλη από την έξοδό της από το Ευρώ λόγω της βαριάς βιομηχανίας της η οποία βρίσκεται σε κώμα τα τελευταία χρόνια. Είχα αναφερθεί άλλωστε ότι ο αδύναμος κρίκος ήταν πάντα η Ιταλία.

Εν αναμονή των εξελίξεων λοιπόν.